اسلاید تصاویر اسلاید تصاویر

 
مقدمه
 امروزه بهره‌گیری از بیوتکنولوژی یک ضرورت تاریخی است و تسلط بر آن در حفظ مرزهای فرهنگی، اقتصادی و سیاسی و در نتیجـــه، تأمین هـویت ملــی اجتناب ناپذیر اســـت. بیوتکنولوژی را مــی‌توان به صورت کاربست همزمان علوم پایه و فنی، در جهت بهره‌مندی از توانمندی‌های نظام‌های زیستی برای تولید محصولات و فرآورده‌های متنوع (دارویی، کشاورزی، موادغذایی) و استفاده از قابلیت‌های آن‌ها به عنوان ابزارهای آنالیز (تشخیص) و نیز در جهت اتخاذ راهکارهای نوین درمان در بزشکی، توصیف نمود. بدین ترتیب بیوتکنولوژی توانسته است تحولی شگرف در حوزه‌های دارویی، درمانی، غذایی، کشاورزی و محیط زیست را برای جوامع برخوردار از آن به ارمغان آورد. بیوتکنولوژی دارای ماهیت چند رشته‌ای است (Multidisciplinary) است و توسعه آن مستلزم همکاری گرایش‌های علمی مختلف و بهره‌مندی از قابلیت‌های علمی رشته‌های علوم و بعضی از رشته های مهندسی در جهت دستیابی به فناوری‌های زیستی است. بهره‌گیری از بیوتکنولوژی برای کشور ما یک ضرورت است و تسلط بر آن در حفظ مرزهای فرهنگی، اقتصادی و سیاسی و اعتلای هویت ملی، لازم می‌باشد. به همین دلیل در سیاست‌های کلان اقتصادی و علم و فناوری کشور (مصوب مجلس شورای اسلامی) جزء اولویت‌ها قرار گرفته است.
 
دستاوردهای پژوهشی گروه بیوتکنولوژی از ابتدای تأسیس تاکنون
چاپ بیش از 160 عنوان مقاله در ژورنالهای نمایه شده ISI به استناد سایت Scopus 
مقاله‌های برگزیده گروه بیوتکنولوژی
از بیـــن 160 مقالـــه منتشر شده گروه،  یک مقاله دارای تعداد 134 ارجاع، پنج مقالــــه دارای تعداد ارجاع بیش از 45 و 11 مقاله در مجلات تراز اول با فاکتور تاثیر بالای 5 می باشند.
  •  چاپ 11 عنوان کتاب 
  •  دانشجوی پژوهشگر نمونه دانشگاه تهران در مقطع دکترا در سال  1385- سید امیر مرعشی
  •  دانشجوی پژوهشگر نمونه دانشگاه تهران در مقطع دکتری در سال 1390- بهناز بخشنده
  •  کسب عنوان محقق برتر گروه فناوری‌های نوین در جشنواره علوم پزشکی رازی در سال 1389 - احسان سیدجعفری
 
تخصص و زمینه‌های پژوهشی گروه بیوتکنولوژی
 زیست فناوری مولکولی و میکروبی، بیوتکنولوژی پروتئین، کلونینگ و مهندسی پروتئین‌ها با روش‌های جهش‌زایی نقطه‌ای و تکامل هدایت شده، آنزیم‌های با منشأ میکروبی بویژه آنزیم‌های دارویی، روش‌های نوین طراحی پروتئین به منظور افزایش بیان و کارایی تخلیص، سلولهاي بنيادي و مهندسي بافت، زيست فناوري پزشكي، ژنوميكس و پروتئوميكس، اپيژنتيك و كنترل بيان ژن‌ها، سلول درمانی، ژن درمانی، مهندسی بافت عصب، بافت‌های پیوندی و بافت رگ، طراحی و ساخت زیست مواد ساده و کامپوزیتی با ابعاد نانو و یا میکرو، بررسی رفتار سلولهای سرطانی از دیدگاه تکثیر، رشد، آپوپتوز، متاستاز و مهاجرت، زیست شناسی سامانه‌ها، بیوانفورماتیک، مهندسی متابولیک، علم سنجی.
 
فضاهای پژوهشی 
در حال حاضر چهار آزمایشگاه پژوهشی در گروه بیوتکنولوژی با عناوین «زیست فناوری مولکولی»، «زیست فناوری پزشکی پیشرفته»، «مهندسی بافت و نانو تکنولوژی» و «زیست شناسی سامانه‌ها» تجهیز و فعال هستند. پژوهش‌هایی که در این آزمایشگاه‌ها در حال انجام می‌باشــــند مرتبط با گـــرایش‌های پزشـــــکی، مولکولی و میکروبی می‌باشـــند. آزمایشگاه پژوهشی گرایش فراورش زیستی به زودی تجهیز و راه اندازی می‌شود. 
 
تعیین توالی  DNA بوسیله دستگاه خودکارتوالی‌یابی در گروه بیوتکنولوژی
روش توالی‌یابی سانگر بـه عنوان تکنولوژی توالی‌یابی نسل اول و روش‌های پیشرفته‌تر را توالی یابی نسل جدید (NGS)  می نامند کـه معمولا بـه دو گروه نسل دوم و نسـل سوم تقسـیم می شوند. روش‌های توالی یابی نسل چهارم در اول راه هستند و از تکنولوژی نانو و توالی یابی بـه کمک اگزونوکلئازها بهـره می‌برند که هنوز کارایی آنها مورد تایید نهایی قرار نگرفته است. توالی یابی نسل جدید ترکیب متنوعی از انواع روش‌های آماده‌سازی اولیه نمونه، توالی یابی، تصویر برداری یا مرئی سازی ژنوم مورد مطالعه، رسم کردن قطعات توالی یابی شده و آنالیز داده‌ها می‌باشد.
دستگاه توالی یابی DNA در سال 1388 به همت خانم دکتر الهی خریداری و در گروه بیوتکنولوژی پردیس علوم مستقر گردید. از آن زمان این آزمایشگاه بعنوان یک رکن اصلی در مسیر  شناسایی جهش‌های ژنی مسئول اختلالات ژنتیکی، تعیین قرابت گونه‌های زیستی، شناسایی واریانت‌ها و تغییرات ژنتیکی در گونه‌های مختلف انسانی و جانوری و مطرح بوده است. 
 
 
 
گسترش و نهادینه نمودن بیوتکنولوژی به عنوان یک ضرورت ملی در دهه 70 مورد توجه قرار گرفت. از سیاست‌های همسو با رویکرد مزبور، برنامه‌ریزی به‌منظور تربیت نیروهای متخصص کارآمد در گرایش‌های مختلف بیوتکنولوژی بوده است. این حرکت در قالب برنامه دوره دکتری پیوسته بیوتکنولوژی برای دانشجویان سرآمد نظام آموزش و پرورش متوسطه، در سال 1374به تصویب رسید. در این راستا و با علم به دو ویژگی این دوره شامل: پیوستگی فرآیند آموزش بعد از دیپلم متوسطه تا مرحله دکتری (Ph.D.) و شمول قلمرو آموزشی برای حوزه‌های مختلف علوم پایه و فنــی- مهندسـی؛ برنامه‌ریزی نظام آموزشــــی دوره، تعیین واحدهـای درســــی و تعیین سرفصل‌های مربوطه صورت پذیرفت. این برنامه در اردیبهشت سال 1377 به تصویب شورای هدایت استعدادهای درخشان رسید و با توجه به نقش و جایگاه محوری دانشگاه تهران، جهت اجرا به دانشکده علوم دانشگاه تهران ابلاغ گردید. بدین ترتیب اولین پذیرش دانشجو در این رشته در مهرماه سال 1378 تحقق یافت. بر اساس آیین‌نامه مصوب، دوره دکتری پیوسته بیوتکنولوژی دارای سه مرحله؛ مرحله اول (معادل کارشناسی)، مرحله دوم (معادل کارشناسی ارشد) و مرحله سوم (دکتری تخصصی) می‌باشد و دانشجویان می‌توانند در یکی از پنج گرایش : بیوتکنولوژی فراورش زیستی، بیوتکنولوژی میکروبی/محیطی، بیوتکنولوژی مولکولی، بیوتکنولوژی پزشکی و بیوتکنولوژی کشاورزی ادامه تحصیل دهند.
ازجمله ویژگی‌های منحصر به فرد رشته دکتری پیوسته بیوتکنولوژی می‌توان به موارد ذیل اشاره کرد: 
دارای ماهیت چند رشته‌ای است (Multidisciplinary)؛ توسعه بیوتکنولوژی مستلزم همگرایی گرایش‌های علمی مختلف و بهره‌مندی از قابلیت‌های علمی رشته‌های مختلف در جهت تولید دانش فنی مورد نیاز برای فرآیندهای تولیدی است؛
وابستگی مستمر و جدی به امر تحقیق و پژوهش دارد (Research intensive)؛
مستلزم برقراری شبکه قوی ارتباطی است (Highly-Networked)؛ به منظور تحقق اهداف عینی در زمینه‌های بیوتکنولوژی، برقراری روابط تخصصی بین مؤسسات علوم پایه و مهندسی از یک‌سو و شرکت‌های دانش بنیان از سوی دیگر ضروری است.
در رشته دکترای پیوسته بیوتکنولوژی پذیرش دانشجویان بر اساس آئین نامه دکتری پیوسته از میان دارندگان مدال‌های طلای جهانی و کشوری المپیادهای دانش‌آموزی و نفرات برتر کنکور سراسری از دو رشته تجربی و ریاضی صورت می‌گیرد. بر اساس آیین نامه رشته دکتری پیوسته، تنها دانشجویان استعداد درخشان کنکور سراسری مجاز به انتخاب این رشته در کارنامه خود می‌باشند. پذیرش نهایی دانشجو بعد از مصاحبه و گزینش علمی از میان متقاضیان انجام می‌پذیرد. هر ساله به طور متوسط تعداد 10 نفر در این رشته پذیرفته می-شوند و تاکنون 16 دوره دانشجو پذیرش شده است. از سال 1378 (اولین سال پذیرش دانشجو) تاکنون 157 نفر در این رشته پذیرش شده‌اند .در زمینه پذیرش دانشجو با وجودی که دانش آموزان تا رتبه 500 آزمون سراسری، قادر به انتخاب این رشته می‌باشند اما طی سال‌های گذشته به دلیل استقبال خوب دانشجویان نخبه از این رشته، معمولا تنها رتبه‌های زیر 100 و یا 200 موفق به راهیابی به این رشته شده‌اند.
در حال حاضر تعداد 71 نفر دانشجو در رشته دکتری پیوسته بیوتکنولوژی مشغول به تحصیل می‌باشند. از این تعداد 33 نفر در مقطع کارشناسی (مرحله اول) ، 24 نفر در مقطع کارشناسی ارشد (مرحله دوم) و 14 نفر در مقطع دکتری (مرحله سوم ) مشغول هستند. 
شایان ذکر است که دانشجویان این دوره پتانسیل اخذ پذیرش از مطرح‌ترین دانشگاه-های جهان را دارند. به عنوان مثال بسیاری از دانشجویان قادر به ورود به  دانشگاه‌هایی همچون هاروارد، ام آی تی، جان هاپکینز، پرینستون، میشیگان و ... بوده‌اند.

اعضاي هيأت علمي گروه بیوتکنولوژی

نام خانوادگي و نام

رتبه­ علمی

پست الكتروني

اسد

صدیقه

استادیار

asad@ut.ac.ir

بخشنده

بهناز

استادیار

b.bakhshandeh@ut.ac.ir

رشیدی

پرویز

استاد

parvizrashidi2@ut.ac.ir

سید جعفری

احسان

استادیار

seyedjafari@ut.ac.ir

کبیری

محبوبه

استادیار

mkabiri@ut.ac.ir

مرعشی

سیدامیر

استادیار

marashi@ut.ac.ir

 

 

ارتباط با گروه بیوتکنولوژی
رئیس گروه  66491622-66413835
شماره تماس با تمامی واحدها، اعضای هیأت علمی و کارکنان گروه بیوتکنولوژی شماره فوق می باشد.