پیشرفت علم و فناوری در قرن اخیر حرکتی شتابان و چشمگیر داشته است. بدون شک در هر کشوری این پیشرفت مدیون گسترش دانش و پژوهش می‌باشد، زیرا بدون پرداختن جدی به علم و فناوری، دست‌‌یابی به توسعه اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی ناممکن خواهد بود. 

در این میان محرک اصلی این پیشرفت و توسعه، علوم پایه است، علومی که در شکل‌گیری و انسجام فناوری جدید نقش بسزایی داشته و دارند. اهمیت این علوم از آنجا بیشتر آشکار می‌شود که در تاریخ علوم اسلامی نیز علوم پایه شامل شیمی، فیزیک، ریاضی، زیست شناسی و علوم زمین از اهمیت بسزایی برخوردار بوده است. 

 

دانشگاه تهران به عنوان قدیمی‌ترین نهاد آموزش عالی کشور، اسوه و نماد آموزش عالی محسوب می‌شود. سال 1393 هشتادمین سال تصویب قانون تأسیس این دانشگاه و به تبع آن دانشکده و پردیس علوم می‌باشد. پردیس علوم با داشتن پنج دانشکده شیمی، فیزیک، ریاضی، آمار و علوم کامپیوتر، زیست شناسی و زمین شناسی و یک گروه مستقل به نام بیوتکنولوژی (زیست فناوری) در حوزه علوم پایه از نقشی منحصر بفرد و شاخص در آموزش عالی ایران اسلامی برخوردار است. این پردیس در گذشته و حال تربیت کننده بسیاری از دانشمندان و نخبگان علمی کشور بوده و هست. اندیشمندانی که بسیاری از علوم و فنون نوین در دیگر رشته‌های علمی بر پایه دانش آنان استوار شده است.

 

 

روسای پردیس علوم از زمان تاسیس دانشگاه تا کنون

رؤسای پردیس از بدو تأسیس تاکنون

از بدو تأسیس دانشکده علوم تاکنون 17 عضو هیأت علمی از رشته‌های مختلف عهده‌دار ریاست مجموعه بوده‌اند. اسامی این اعضا عبارتند از: 

1- آقای دکتر عیسی صدیق از گروه فلسفه 1322-1311

2- آقای دکتر محمود حسابی از گروه فیزیک 1327-1322

3- آقای دکتر عبداله شیبانی از گروه زیست شناسی 1331-1327

4- آقای دکتر محمود حسابی از گروه فیزیک 1336-1331

5- آقای دکتر محسن هشترودی از گروه ریاضی 1339-1336

6- آقای دکتر فریدون فرشاد از گروه زمین شناسی 1347-1339

7- آقای دکتر پزشکپور مستشفی از گروه زیست شناسی 1348-1347

8- آقای دکتر کمال‌الدین جناب از گروه فیزیک 1350-1348

9- آقای دکتر عبدالله شیبانی از گروه زیست شناسی 1358-1350

10- آقای دکتر حسن ابراهیم زاده از گروه زیست شناسی 1361-1358

11- آقای دکتر علی کرباسیان از گروه شیمی 1363-1361

12- آقای دکتر حبیب اله دانش پژوه از گروه شیمی 1365-1363

13- آقای دکتر محمدرضا نوری‌ دلویی از گروه زیست‌شناسی (پزشکی) 1368-1365

14- آقای دکتر مهدی قندی از گروه شیمی 1371-1368

15- آقای دکتر حسن صالحی فتح آبادی از گروه ریاضی 1372-1371

16- آقای دکتر محمد هادی خورگامی از گروه شیمی 1373-1372

17- آقای دکتر علی مقاری از گروه شیمی 1381-1373

18- آقای دکتر حسن ابراهیم‌زاده از گروه زیست شناسی 1384-1381

(ارتقای تشکیلات سازمانی دانشگاه تهران و تبدیل دانشکده علوم به پردیس علوم)

19- آقای دکتر حمید پزشک از دانشکده ریاضی، آمار و علوم کامپیوتر 1387-1384 

20- آقای دکتر علی مقاری از دانشکده شیمی 1390-1387

21- آقای دکتر محمدرضا گنجعلی از دانشکده شیمی 1393-1390

22- آقای دکتر حمید پزشک از دانشکده ریاضی، آمار و علوم کامپیوتر 1396-1393

22- آقای دکتر وحید نیکنام از دانشکده زیست شناسی 1396 تاکنون

 

تأسیس پردیس علوم به زمان تأسیس دارالفنون یعنی حدود 150 سال پیش می‌رسد که سطح تحصیلات در حد دبیرستان بود. دروسی که در دارالفنون تدریس می‌شد عبارت بودند از: فیزیک، شیمی، طبیعیات، داروسازی و تجزیه معادن که به تدریج حساب، هندسه، جغرافیا و نقاشی نیز به آنها اضافه شد.

 

دارالفنون

 در سال  1307 طرح مؤسسه‌ای به نام دارالمعلمین عالی (دانشسرای عالی) مشتمل بر دانشکده‌های علوم و ادبیات ریخته شد. دانشکده علوم شامل رشته‌های فیزیک- شیمی، ریاضی و طبیعی بود. بعد از چند سال این مؤسسه به محل مدرسه علمیه سابق منتقل شد. این دانشکده دو استاد ایرانی و هفت استاد فرانسوی و جمعأ 100 محصل داشت. مرحوم دکتر محمود حسابی و غلامحسین راهنما دو استاد ایرانی این مجموعه بودند.

در سال 1313 پیشنهاد تأسیس دانشگاه تهران مشتمل بر شش دانشکده پزشکی، حقوق، علوم طبیعی، فنی، معقول و منقول و دارالمعلمین توسط دکتر حسابی، دکتر صدیق و موسیو بتلیانی به وزیر وقت داده شد و در همان سال توسط مجلس به تصویب رسید. دانشسرای عالی از ابتدای تأسیس دانشگاه به آن پیوست و چون دانشگاه تهران دارای ساختمان نبود، از همان محل دانشسرای عالی برای تشکیل دانشکده ادبیات و علوم استفاده شد. سپس واژه دانشگاه به جای اونیورسیته، دانشکده به جای فاکولته و دانشسرای عالی به جای دارالمعلمین معمول شد و نام دانشجو و دانشیار بر اساس نام دانش انتخاب شد. دانشکده مهندسی (دانشکده فنی) بعد از تأسیس دانشگاه بنا نهاده شد.

از سال 1313 تا سال 1337 دانشکده علوم برای دوره لیسانس سه ساله از طریق امتحاناتی که توسط دانشکده برگزار می‌شد (به شکل درون گروهی) دانشجو می‌پذیرفت.

ساختمان دانشکده علوم در سال 1330 افتتاح شد و تصمیم گرفته شد به جای اینکه در هر دانشکده گروه‌های مختلف علوم دایر باشد، کلیه رشته‌های علوم پایه در دانشکده علوم مستقر شود. در سال 1331 رشته فیزیک شیمی به دو رشته مستقل فیزیک و شیمی و رشته علوم طبیعی به دو گرایش زیست شناسی و زمین شناسی تفکیک شدند و در سال 1338 رشته‌های زیست شناسی و زمین شناسی به طور مستقل تشکیل گردیدند. برای ایجاد هماهنگی بین برنامه دانشکده با دانشکده‌های خارج در سال 1342 مقرر شد دوره لیسانس به 4 سال افزایش یابد و مدرک آن که به نام دیپلم بود، لیسانس شناخته شود و بدین ترتیب ارزش پیدا کند. از این سال دانشجویان از مسیر کنکور سراسری به دانشگاه راه یافتند. همچنین دوره‌های فوق لیسانس نیز گسترش یافت. گام مؤثری که در راه تحول دانشگاه و دانشکده برداشته شد، تنظیم دروس براساس واحد بود. در سال 1354 نام گروه ریاضی به گروه ریاضی و علوم کامپیوتر و در سال 1380 به گروه ریاضی، آمار و علوم کامپیوتر تغییر یافت. 

 از سال 1384 در پی ارتقای تشکیلات سازمانی دانشگاه تهران، دانشکده علوم به پردیس علوم تغییر نام یافت و هم اکنون در پنج دانشکده و یک گروه آموزشی مستقل تحت عناوین دانشکده ریاضی، آمار و علوم کامپیوتر، دانشکده فیزیک، دانشکده شیمی، دانشکده زیست‌شناسی و دانشکده زمین‌شناسی و گروه بیوتکنولوژی (زیست‌فناوری) دانشجو می‌پذیرد. 

 

 

دانشکده زیست شناسی

 

رشته تحصیلی

مقطع تحصیلی

زیست شناسی- علوم جانوری

کارشناسی

زیست شناسی- علوم گیاهی

کارشناسی

زیست شناسی - میکروبیولوژی

کارشناسی

زیست شناسی - علوم سلولی مولکولی

کارشناسی

زیست شناسی- زیست فناوری

کارشناسی

زیست شناسی دریا

کارشناسی ارشد

زیست شناسی-  میکروبیولوژی

کارشناسی ارشد و دکتری

زیست شناسی- علوم سلولی مولکولی

کارشناسی ارشد و دکتری

زیست شناسی- علوم گیاهی- گرایش فیزیولوژی گیاهی

کارشناسی ارشد و دکتری

زیست شناسی- علوم گیاهی- گرایش اکولوژی سیستماتیک

کارشناسی ارشد و دکتری

زیست شناسی- علوم جانوری- گرایش زیست شناسی تکوینی

کارشناسی ارشد و دکتری

زیست شناسی- علوم جانوری- گرایش فیزیولوژی

کارشناسی ارش و دکتری

زیست شناسی- علوم جانوری- گرایش بیوسیستماتیک

کارشناسی ارشد و دکتری

زیست فناوری میکروبی

 کارشناسی ارشد و دکتری

 
 
دانشکده ریاضی، آمار و علوم کامپیوتر
 

رشته تحصیلی

مقطع تحصیلی

ریاضی محض

کارشناسی، کارشناسی ارشد، دکترای تخصصی

ریاضی کاربردی

کارشناسی، کارشناسی ارشد، دکترای تخصصی

علوم کامپیوتر

کارشناسی، کارشناسی ارشد، دکترای تخصصی

آمار

کارشناسی، کارشناسی ارشد، دکترای تخصصی

 
 
دانشکده زمین شناسی
 

رشته تحصیلی

مقطع تحصیلی

زمین شناسی عمومی

کارشناسی

پترولوژی

کارشناسی ارشد، دکترای تخصصی

رسوب شناسی و سنگ شناسی رسوبی

کارشناسی ارشد، دکترای تخصصی

چینه نگاری و فسیل شناسی

کارشناسی ارشد، دکترای تخصصی

زمین شناسی مهندسی

کارشناسی ارشد، دکترای تخصصی

زمین شناسی اقتصادی

کارشناسی ارشد

زمین شناسی نفت

کارشناسی ارشد

 
 
دانشکده شیمی
 

رشته تحصیلی

مقطع تحصیلی

شیمی آلی

کارشناسی ارشد، دکتری

شیمی تجزیه

کارشناسی ارشد، دکتری

شیمی معدنی

کارشناسی ارشد، دکتری

شیمی فیزیک

کارشناسی ارشد، دکتری

شیمی پلیمر

کارشناسی ارشد

شیمی کاربردی

کارشناسی ارشد، دکتری

نانو شیمی

کارشناسی ارشد، دکتری

فیتوشیمی

کارشناسی ارشد

 
 
دانشکده فیزیک
 

رشته تحصیلی

مقطع تحصیلی

فیزیک

کارشناسی

فیزیک - حالت جامد

کارشناسی ارشد، دکترای تخصصی

فیزیک اتمی و مولکولی

کارشناسی ارشد، دکترای تخصصی

فیزیک هسته ای

کارشناسی ارشد، دکترای تخصصی

فیزیک ذرات بنیادی

کارشناسی ارشد، دکترای تخصصی

گرانش و فیزیک نجومی

کارشناسی ارشد، دکترای تخصصی

فیزیک مهندسی

کارشناسی