تاریخچه

تاریخچه دانشکده زمین‌شناسی

 

۱. معرفی کلی

رشته زمین شناسی از سال 1307 هجری شمسی در دارالمعلمین همراه با سایر رشته‌های علوم تدریس شد و از سال 1313هجری شمسی به همراه رشته زیست شناسی تحت عنوان رشته طبیعی در دانشکده علوم پایه شکل گرفت. از سال 1338 گروه زمین شناسی مستقل شد و در سال 1384 در پی تغییر ساختار دانشگاه تهران، دانشکده زمین شناسی در قالب دانشکدگان علوم تجدید سازمان یافت.


۲. حوزه‌های آموزشی، پژوهشی و آمار

گروه‌های تخصصی:

  • گروه زمین‌شناسی مهندسی، زمین‌ساخت و آب زمین‌شناسی
  • گروه سافت راک (رسوب شناسی و سنگ شناسی رسوبی، زمین شناسی نفت، چینه نگاری و دیرینه شناسی)
  • گروه پترولوژی و متالوژنی

آمار کلیدی (برآورد سال 1405):

  • اعضای هیئت علمی: 21 نفر عضو فعال، ۱۲ نفر عضو بازنشسته
  • دانشجویان کارشناسی: ≈120 نفر
  • دانشجویان تحصیلات تکمیلی (کارشناسی ارشد و دکتری): ≈ 150 نفر

زیرساخت‌ها:

  • آزمایشگاه‌های تخصصی:

۱- آزمایشگاه تکتونیک (ساختمانی)

۲- آزمایشگاه فسیل گیاهی

۳- آزمایشگاه فتوژئولوژی

۴- آزمایشگاه ژئوشیمی

۵- آزمایشگاه جدایش کانی

۶- آزمایشگاه زمین‌شناسی اقتصادی

۷- آزمایشگاه زمین‌شناسی مهندسی

۸- آزمایشگاه مینرالوگرافی (کانی‌نگاری)

۹- آزمایشگاه سنگ‌شناسی

۱۰- آزمایشگاه رسوب‌شناسی

۱۱- آزمایشگاه زمین‌شناسی فیزیکی

۱۲- آزمایشگاه سنگ‌شناسی میکروسکوپی

۱۳-آزمایشگاه پالینولوژی

  • موزه زمین‌شناسی با نمونه‌های معدنی و فسیلی منحصربه‌فرد
  • کتابخانه تخصصی با منابع علمی معتبر

۳. زمینه تأسیس و روسا

هدف تأسیس:

با توجه به نیاز کشور به اکتشاف منابع معدنی، نفت و آب، این دانشکده با مأموریت تربیت نیروهای متخصص در علوم زمین پایه‌گذاری شد.

روسای فعلی (1405)

  • ریاست دانشکده: دکتر وحید توکلی
  • معاون علمی دانشکده: دکتر حمزه مهرابی

روسای پیشین (گزیده):

  • دکتر علی کنعانیان
  • دکتر حسین رحیم پور بناب
  • دکتر عبدالحسین امینی
  • دکتر ابراهیم قاسمی نژاد
  • دکتر رسول اخروی
  • دکتر فریدون سحابی
  • دکتر علی درویش زاده

4. شخصیت‌های تأثیرگذار

  • دکتر علی درویش زاده
  • دکتر محمدولی ولی­زاده
  • دکتر حسین رحیم پور بناب
  • دکتر محسن الیاسی
  • دکتر عبدالحسین امینی
  • دکتر احمد معتمد

5. دستاوردها و جایگاه علمی

  • رتبه‌بندی: برترین دانشکده علوم زمین ایران در نظام‌های رتبه‌بندی ملی (ISC).
  • پروژه‌های شاخص:
    • تهیه نقشه های زمین شناسی، ژئوشیمی و ... سازمان زمین­شناسی و اکتشافات معدنی کشور
    • مشارکت در اکتشاف میادین نفت و گازی جنوب ایران
    • مطالعات مخاطرات زمین‌لرزه در گسل‌های تهران و ایران
    • همکاری های ملی و بین المللی در پروژه‌های تغییرات اقلیمی
    • مطالعات آبخوان ها و مخاطرات زیست محیطی کشور
    • مشارکت فعال در سازمانها و شرکتهای فعال در امر اکتشافات معدنی
    • مشارکت فعال در پروژه های سد و تونل سازی کشور
  • جوایز:
    • دریافت جوایز متعدد ملی و بین المللی توسط اساتید و دانشجویان دانشکده در زمینه های تحقیقاتی و آموزشی
    • انتخاب استاد نمونه دانشگاهی و ملی
    • کتاب های برتر آموزشی و دانشگاهی در سطح ملی

6. چشم‌انداز آینده

  • اجرای پروژه‌های کلان ملی در حوزه اکتشافات معدنی و ژئوشیمیایی
  • ارتقا سطح کیفی دانش آموختگان از طریق افزایش نسبت دروس عملی به نظری
  •  تجهیز و به روز رسانی امکانات آموزشی مستقر در آزمایشگاهها
  • اجرای پروژه‌های کلان ملی در حوزه پیش‌بینی زمین‌لرزه و مدیریت منابع زیرزمینی (نفت و آب)
  • گسترش فعالیت ها در خصوص مخاطرات زیست محیطی
  • گسترش همکاری‌های بین‌المللی با دانشگاه‌های تراز اول

منابع:

  • وب‌گاه رسمی دانشکده علوم زمین دانشگاه تهران (https://science.ut.ac.ir/web/geology)
  • آرشیو اسناد تاریخی دانشگاه تهران (۱۳۱۶–۱۴۰۳)
  • مصاحبه با پیشکسوتان دانشکده (1404)

​​​​​​​