تاریخچه دانشکدگان علوم


 

تأسیس دانشکدگان علوم به زمان تأسیس دارالفنون یعنی حدود 150 سال پیش می‌رسد که سطح تحصیلات در حد دبیرستان بود. دروسی که در دارالفنون تدریس می‌شد عبارت بودند از: فیزیک، شیمی، طبیعیات، داروسازی و تجزیه معادن که به تدریج حساب، هندسه، جغرافیا و نقاشی نیز به آنها اضافه شد.

دارالفنون
 در سال  1307 طرح مؤسسه‌ای به نام دارالمعلمین عالی (دانشسرای عالی) مشتمل بر دانشکده‌های علوم و ادبیات ریخته شد. دانشکده علوم شامل رشته‌های فیزیک- شیمی، ریاضی و طبیعی بود. بعد از چند سال این مؤسسه به محل مدرسه علمیه سابق منتقل شد. این دانشکده دو استاد ایرانی و هفت استاد فرانسوی و جمعأ 100 محصل داشت. مرحوم دکتر محمود حسابی و غلامحسین راهنما دو استاد ایرانی این مجموعه بودند.

در سال 1313 پیشنهاد تأسیس دانشگاه تهران مشتمل بر شش دانشکده پزشکی، حقوق، علوم طبیعی، فنی، معقول و منقول و دارالمعلمین توسط دکتر حسابی، دکتر صدیق و موسیو بتلیانی به وزیر وقت داده شد و در همان سال توسط مجلس به تصویب رسید. دانشسرای عالی از ابتدای تأسیس دانشگاه به آن پیوست و چون دانشگاه تهران دارای ساختمان نبود، از همان محل دانشسرای عالی برای تشکیل دانشکده ادبیات و علوم استفاده شد. سپس واژه دانشگاه به جای اونیورسیته، دانشکده به جای فاکولته و دانشسرای عالی به جای دارالمعلمین معمول شد و نام دانشجو و دانشیار بر اساس نام دانش انتخاب شد. دانشکده مهندسی (دانشکده فنی) بعد از تأسیس دانشگاه بنا نهاده شد.

از سال 1313 تا سال 1337 دانشکده علوم برای دوره لیسانس سه ساله از طریق امتحاناتی که توسط دانشکده برگزار می‌شد (به شکل درون گروهی) دانشجو می‌پذیرفت.

ساختمان دانشکده علوم در سال 1330 افتتاح شد و تصمیم گرفته شد به جای اینکه در هر دانشکده گروه‌های مختلف علوم دایر باشد، کلیه رشته‌های علوم پایه در دانشکده علوم مستقر شود. در سال 1331 رشته فیزیک شیمی به دو رشته مستقل فیزیک و شیمی و رشته علوم طبیعی به دو گرایش زیست شناسی و زمین شناسی تفکیک شدند و در سال 1338 رشته‌های زیست شناسی و زمین شناسی به طور مستقل تشکیل گردیدند. برای ایجاد هماهنگی بین برنامه دانشکده با دانشکده‌های خارج در سال 1342 مقرر شد دوره لیسانس به 4 سال افزایش یابد و مدرک آن که به نام دیپلم بود، لیسانس شناخته شود و بدین ترتیب ارزش پیدا کند. از این سال دانشجویان از مسیر کنکور سراسری به دانشگاه راه یافتند. همچنین دوره‌های فوق لیسانس نیز گسترش یافت. گام مؤثری که در راه تحول دانشگاه و دانشکده برداشته شد، تنظیم دروس براساس واحد بود. در سال 1354 نام گروه ریاضی به گروه ریاضی و علوم کامپیوتر و در سال 1380 به گروه ریاضی، آمار و علوم کامپیوتر تغییر یافت.

 از سال 1384 در پی ارتقای تشکیلات سازمانی دانشگاه تهران، دانشکده علوم به دانشکدگان علوم تغییر نام یافت و هم اکنون در شش دانشکده مستقل تحت عناوین دانشکده ریاضی، آمار و علوم کامپیوتر، دانشکده فیزیک، دانشکده شیمی، دانشکده زیست‌شناسی و دانشکده زمین‌شناسی و دانشکده بیوتکنولوژی (زیست‌فناوری) دانشجو می‌پذیرد.

 

تاریخچه دانشکدگان علوم دانشگاه تهران

از شکل‌گیری آموزش علوم نوین تا توسعه دانشکدگان علوم
 
 
دارالفنون
 
۱۳۰۷
 
۱۳۱۳
 
۱۳۳۰
 
۱۳۳۱
 
۱۳۳۸
 
۱۳۴۲
 
۱۳۵۴
 
۱۳۸۰
 
۱۳۸۴
 
۱۴۰۲
حدود ۱۵۰ سال پیش
دارالفنون؛ آغاز آموزش نوین علوم

تأسیس دانشکدگان علوم به زمان تأسیس دارالفنون یعنی حدود ۱۵۰ سال پیش می‌رسد. سطح تحصیلات در دارالفنون در حد دبیرستان بود. دروس فیزیک، شیمی، طبیعیات، داروسازی و تجزیه معادن در آن تدریس می‌شد و به تدریج حساب، هندسه، جغرافیا و نقاشی نیز به آنها اضافه شد.

دارالفنون
۱۳۰۷
دارالمعلمین عالی؛ شکل‌گیری دانشکده علوم

در سال ۱۳۰۷ طرح مؤسسه‌ای به نام دارالمعلمین عالی (دانشسرای عالی) مشتمل بر دانشکده‌های علوم و ادبیات ریخته شد. دانشکده علوم شامل رشته‌های فیزیک-شیمی، ریاضی و طبیعی بود. بعد از چند سال این مؤسسه به محل مدرسه علمیه سابق منتقل شد. این دانشکده دو استاد ایرانی و هفت استاد فرانسوی و جمعاً ۱۰۰ محصل داشت. مرحوم دکتر محمود حسابی و غلامحسین راهنما دو استاد ایرانی این مجموعه بودند.

دانشسرای عالی
۱۳۱۳
تأسیس دانشگاه تهران

در سال ۱۳۱۳ پیشنهاد تأسیس دانشگاه تهران مشتمل بر شش دانشکده پزشکی، حقوق، علوم طبیعی، فنی، معقول و منقول و دارالمعلمین توسط دکتر حسابی، دکتر صدیق و موسیو بتلیانی به وزیر وقت داده شد و در همان سال توسط مجلس به تصویب رسید.

دانشسرای عالی از ابتدای تأسیس دانشگاه به آن پیوست و چون دانشگاه تهران دارای ساختمان نبود، از همان محل دانشسرای عالی برای تشکیل دانشکده ادبیات و علوم استفاده شد.

دانشگاه تهران در سال ۱۳۱۳
۱۳۳۰
افتتاح ساختمان دانشکده علوم

ساختمان دانشکده علوم در سال ۱۳۳۰ افتتاح شد و تصمیم گرفته شد به جای اینکه در هر دانشکده گروه‌های مختلف علوم دایر باشد، کلیه رشته‌های علوم پایه در دانشکده علوم مستقر شود.

این تصمیم گام مهمی در تمرکز و سازمان‌دهی آموزش علوم پایه در دانشگاه تهران به شمار می‌آمد.

دانشکده علوم دانشگاه تهران
۱۳۳۱
تفکیک رشته‌های فیزیک، شیمی، زیست‌شناسی و زمین‌شناسی

در سال ۱۳۳۱ رشته فیزیک شیمی به دو رشته مستقل فیزیک و شیمی و رشته علوم طبیعی به دو گرایش زیست‌شناسی و زمین‌شناسی تفکیک شدند.

این تفکیک، زمینه شکل‌گیری ساختار تخصصی‌تر رشته‌های علوم پایه و توسعه مستقل هر یک از حوزه‌های علمی را فراهم کرد.

دانشکده علوم
۱۳۳۸
تشکیل مستقل رشته‌های زیست‌شناسی و زمین‌شناسی

در سال ۱۳۳۸ رشته‌های زیست‌شناسی و زمین‌شناسی به طور مستقل تشکیل گردیدند. این مرحله، گامی دیگر در جهت توسعه ساختار تخصصی دانشکده علوم و تفکیک حوزه‌های علمی بود.

۱۳۴۲
چهار ساله شدن دوره لیسانس و ورود از مسیر کنکور سراسری

برای ایجاد هماهنگی بین برنامه دانشکده با دانشکده‌های خارج، در سال ۱۳۴۲ مقرر شد دوره لیسانس به ۴ سال افزایش یابد و مدرک آن که به نام دیپلم بود، لیسانس شناخته شود و بدین ترتیب ارزش پیدا کند.

از این سال دانشجویان از مسیر کنکور سراسری به دانشگاه راه یافتند. همچنین دوره‌های فوق لیسانس نیز گسترش یافت.

گام مؤثری که در راه تحول دانشگاه و دانشکده برداشته شد، تنظیم دروس براساس واحد بود.

۱۳۵۴
تغییر نام گروه ریاضی

در سال ۱۳۵۴ نام گروه ریاضی به «گروه ریاضی و علوم کامپیوتر» تغییر یافت. این تغییر، بازتاب گسترش حوزه‌های علمی مرتبط با ریاضیات و ورود علوم کامپیوتر به ساختار آموزشی دانشکده بود.

۱۳۸۰
تشکیل گروه ریاضی، آمار و علوم کامپیوتر

در سال ۱۳۸۰ نام گروه ریاضی و علوم کامپیوتر به «گروه ریاضی، آمار و علوم کامپیوتر» تغییر یافت.

۱۳۸۴
تغییر نام دانشکده علوم به دانشکدگان علوم

از سال ۱۳۸۴ در پی ارتقای تشکیلات سازمانی دانشگاه تهران، دانشکده علوم به دانشکدگان علوم تغییر نام یافت.

این تغییر، مرحله مهمی در تحول ساختار سازمانی علوم دانشگاه تهران و حرکت به سوی سازمان‌دهی دانشکده‌های تخصصی بود.

دانشکدگان علوم دانشگاه تهران
۱۴۰۲
توسعه ساختار دانشکدگان علوم

امروزه دانشکدگان علوم در شش دانشکده مستقل تحت عناوین دانشکده ریاضی، آمار و علوم کامپیوتر، دانشکده فیزیک، دانشکده شیمی، دانشکده زیست‌شناسی، دانشکده زمین‌شناسی و دانشکده بیوتکنولوژی (زیست‌فناوری) دانشجو می‌پذیرد.

این ساختار حاصل روندی طولانی از توسعه آموزش علوم، تخصصی شدن رشته‌ها و گسترش فعالیت‌های علمی و پژوهشی در دانشگاه تهران است.